Στο επίκεντρο λαθραίας διακίνησης τσιγάρων ο Ν. Σερρών

Με κατασχέσεις φορτίων που φθάνουν τα 20.000 και 30.000 λαθραία πακέτα.

Νέους δρόμους για τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων λαθραίων τσιγάρων επιλέγουν τα διεθνή κυκλώματα, που κερδίζουν δισεκατομμύρια δολάρια από τη μαύρη αγορά του καπνού. Βασικοί κόμβοι παραμένουν περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας με επίκεντρο τη Θεσσαλονίκη, όπου το 2012 παρατηρείται μεγάλη αύξηση στη λαθρεμπορία, της τάξης του 15%. Ο εντοπισμός αυτοκινήτων που μεταφέρουν μικρές ποσότητες λαθραίων συγκριτικά με τα κοντέινερ του 1 εκατομμυρίου πακέτων στο παρελθόν έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στις διωκτικές αρχές.

Προτιμούν περιοχές του Ν. Σερρών
Η κατάσχεση φορτίων με 20.000 και 30.000 πακέτα λαθραία, ειδικά στις περιοχές των Σερρών, δείχνει πως τα μέλη κυκλωμάτων επιλέγουν πλέον ασφαλέστερες και μικρότερου ρίσκου μεταφορές. «Με τα μικρά φορτηγά έχουν περισσότερες πιθανότητες να περάσουν από τα ‘περάσματα’ των συνόρων, χωρίς να ελεγχθούν, ενώ, σε περίπτωση που βρεθούν, οι κατασχεθείσες ποσότητες είναι μικρές, επομένως και οι απώλειες των λαθρεμπόρων», εξηγεί στη «Μακεδονία της Κυριακής» στέλεχος του Σώματος Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος Κεντρικής Μακεδονίας, που παρακολουθεί τα δίκτυα διακίνησης των τσιγάρων.

Χώρα αποστολής η Βουλγαρία
Πλέον η χώρα αποστολής -από χώρα προέλευσης πριν από λίγα χρόνια- έχει γίνει η Βουλγαρία, καθώς εκεί φαίνεται ότι καταλήγουν οι μεγαλύτερες ποσότητες τσιγάρων, που έχουν τελικό προορισμό την υπόλοιπη Ευρώπη. Τα ενισχυμένα μέτρα ελέγχου στην Ιταλία και οι αυξημένες κατασχέσεις ολόκληρων κοντέινερ το τελευταίο διάστημα έχουν αποδυναμώσει τα δίκτυα από την πλευρά της θάλασσας, με αποτέλεσμα τα μέλη των κυκλωμάτων να προτιμούν την ασφαλέστερη γι’ αυτούς οδό των πρώην ανατολικών χωρών, όπου οι έλεγχοι δεν είναι εντατικοί και οι πιθανότητες προσέγγισης διεφθαρμένων κρατικών υπαλλήλων μεγαλύτερες.
Τους τελευταίους μήνες αρκετά τέτοια φορτηγά έχουν κατασχεθεί και σε πολλές περιπτώσεις χωρίς η υπόθεση να συνοδεύεται από συλλήψεις. Μόλις πριν από λίγες ημέρες οι διακινητές εγκατέλειψαν ένα τζιπ αυτοκίνητο και ένα μικρό βαν σε πάρκιγκ σούπερ μάρκετ έξω από το Νέο Πετρίτσι Σερρών, δίπλα στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Συνελήφθησαν τρεις Βούλγαροι, οι οποίοι κατηγορήθηκαν ότι θα τα παραλάμβαναν, για να τα οδηγήσουν μέχρι τη χώρα τους. Πριν από έναν μήνα ένα μικρό φορτηγό με περίπου 50.000 πακέτα εντοπίστηκε εγκαταλειμμένο σε αγροτικό δρόμο της ίδιας περιοχής, καθώς λόγω των βροχών είχε κολλήσει στη λάσπη. Ήταν φανερό πως προορισμός του ήταν η Βουλγαρία μέσω των αφύλακτων συνοριακών περασμάτων. Στις αρχές του περασμένου Απριλίου ακόμη ένα μικρό φορτηγό, με πλαστές βουλγαρικές πινακίδες, εντοπίστηκε «ορφανό» στο Δερβένι, χωρίς ποτέ να συλληφθούν οι ιδιοκτήτες του, οι οποίοι προφανώς αντιλήφθηκαν ότι βρίσκεται κοντά τους η αστυνομία και διέφυγαν.

Τα νέα δρομολόγια
Τους τελευταίους μήνες τα κοντέινερ με λαθραία τσιγάρα έχοντας ως προκάλυμμα άλλα προϊόντα -η γνωστή μέθοδος της «τάπας»- ξεκινούν από την Κίνα και καταλήγουν σε λιμάνια της Μεσογείου και του Περσικού. Τα βασικότερα είναι αυτά της Αιγύπτου (Πορτ Σάιντ, Αλεξάνδρεια), των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της κατεχόμενης Αμμοχώστου στην Κύπρο. Τα λαθραία φορτία τροποποιούνται με «τάπες» και συνοδευτικά έγγραφα συνήθως στα κοντινά στην Ελλάδα λιμάνια, όπως στη Μερσίνα στην Τουρκία, και στη συνέχεια τα καράβια φτάνουν στη χώρα μας.
Τα κοντεϊνεράδικα καταλήγουν στους χώρους του λιμανιού και τα τσιγάρα επιχειρείται να περάσουν, χωρίς να ελεγχθούν ως τράνζιτ. Ένα τέτοιο εντοπίστηκε τελευταία φορά στο λιμάνι Θεσσαλονίκης στις αρχές του περασμένου Ιανουαρίου. Επειδή όμως πολλές φορές εντοπίζονται, και οι απώλειες σε κέρδη για τα κυκλώματα είναι μεγάλες, επιλέγεται πλέον η μέθοδος της διακίνησης με μεγάλα αλιευτικά, τα γνωστά «πατατάδικα», τα οποία είτε φορτώνουν στα ανοιχτά τις παράνομες ποσότητες από τα μεγαλύτερα καράβια είτε τις μεταφέρουν απευθείας από άλλα λιμάνια και ξεφορτώνουν σε ερημικές παραλίες όλης της χώρας. Παλαιότερα είχαν εντοπιστεί μεταφορές σε παραλίες της Χαλκιδικής, ενώ το τελευταίο διάστημα προτιμούνται αυτές της Πιερίας και της Θεσσαλίας. Τον περασμένο Φεβρουάριο ένα «πατατάδικο» με σημαία Ονδούρας και πλήρωμα Σύρους εντοπίστηκε στο Θερμαϊκό κόλπο, κοντά στις εκβολές του Αλιάκμονα, μεταφέροντας 600.000 πακέτα. Η δυναμική μεταφοράς αυτών των σκαφών, μήκους έως 30 μέτρων, είναι μέχρι και 1,2 εκατομμύριο πακέτα.
Από τις ερημικές παραλίες με μικρά φορτηγά τα λαθραία τσιγάρα αποθηκεύονται σε περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας, για να φτάσουν στη Βουλγαρία. Πληροφορίες που εξετάζουν οι διωκτικές αρχές ανέφεραν πως οι αποθήκες στην περιοχή της Θεσσαλονίκης έχουν κλείσει, με πιθανότερο ενδεχόμενο τα κυκλώματα να έχουν στραφεί στην περιφέρεια.

Άλλαξαν χέρια τα κυκλώματα
Στη λαθρεμπορία τσιγάρων που έχει αναφορά την Ελλάδα όλα τα στοιχεία δείχνουν πως το τελευταίο διάστημα τα κυκλώματα άλλαξαν διευθυντήρια. «Είχαμε παρατηρήσει ότι τη διακίνηση εντός και εκτός Ελλάδας είχαν αναλάβει ομάδες ομογενών από τη Γεωργία και τη Ρωσία. Τώρα φαίνεται πως αυτοί απλώς χρησιμοποιούνται ως μεταφορείς», υπογράμμισε στέλεχος των διωκτικών αρχών, που ασχολείται με τη λαθρεμπορία. Εξετάζονται μάλιστα πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες μέχρι και κινέζοι διακινητές έχουν αναλάβει τη διεύθυνση των δικτύων λαθρεμπορίας, μεταφέροντας σε πολλές περιπτώσεις τους «κόμβους» στη νότια Ελλάδα, στο λιμάνι του Πειραιά και στις ερημικές παραλίες της Πελοποννήσου.
Τα κέρδη των λαθρεμπόρων είναι τεράστια από τις μεταφορές μεγάλων ποσοτήτων. Ο χαρακτηριζόμενος «μεσάζων», αυτός που αναλαμβάνει την αγορά των τσιγάρων από τους παραγωγούς τους, μέχρι να τα διακινήσει στις αγορές της Ευρώπης αναλαμβάνοντας όλα τα έξοδα, μπορεί να κερδίσει μέχρι και 150% από το ποσό της αγοράς. Ειδικότερα το χαρτοκιβώτιο με λαθραία τσιγάρα, που περιλαμβάνει 500 πακέτα, πωλείται από τους παράνομους παραγωγούς στο ποσό των 200 ευρώ και φτάνει στη μαύρη αγορά μέχρι το ποσό των 500 ευρώ. Το νόμιμο κόστος τους, με τη μέση τιμή πώλησης των τσιγάρων στην Ελλάδα, είναι 1.750 ευρώ.

«Καταστροφικός καπνός»
Ο καπνός των λαθραίων τσιγάρων, εκτός από τις γνωστές βλαπτικές ιδιότητές του, χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επικίνδυνος, όπως τουλάχιστον προκύπτει από τις αναλύσεις που έχουν γίνει σε κατασχεθείσες ποσότητες. «Έχουν τόσα μικρόβια μέσα, που τα καθιστούν ιδιαίτερα επικίνδυνα για τους χρήστες τους», τόνισαν εκπρόσωποι των διωκτικών αρχών.
Το γεγονός αυτό προβληματίζει ιδιαίτερα και τις ευρωπαϊκές διωκτικές αρχές, που ασχολούνται με την πάταξη της λαθρεμπορίας. Σε συναντήσεις που έγιναν έχει τονιστεί πως η απουσία μητρώου καπνοπαραγωγών σε πολλές χώρες, όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Τουρκία και η Πολωνία, διευκολύνει τα δίκτυα και πολλές φορές ποσότητες καπνού από τα χωράφια καταλήγουν στους λαθρέμπορους και διοχετεύονται στην αγορά χωρίς καμία επεξεργασία. Μεγαλύτερο είναι το ζήτημα στην Κίνα, απ’ όπου εκτιμάται ότι προέρχονται οι περισσότερες ποσότητες του παράνομου καπνού.

του Κώστα Καντούρη