Απάντηση προς τον κύριον Αθανάσιον Αραμπατζήν, δημοσιογράφον, αρθρογράφον της εφημερίδος « ΣΕΡΡΑΪΚΟΝ ΘΑΡΡΟΣ». Κύριε Αθανάσιε Αραμπατζή,
στην εφημερίδα « ΣΕΡΡΑΪΚΟ ΘΑΡΡΟΣ » της Παρασκευής, 19ης Οκτωβρίου 2007, εις την στήλη « ΠΕΤΑΧΤΑ » σχολιάζετε την φράση [ « έωλη » την χρηματοδότηση ], την οποίαν αλιεύσατε από την εφημερίδα «Ελεύθερο Βήμα» και αποφαίνεσθε ότι είναι εσφαλμένη η διατύπωση. Αντιπροτείνετε την γραφή [ « αίολη» την χρηματοδότηση ], δηλαδή αντικατάσταση της λέξεως « έωλη» ( με έψιλον ) δια της λέξεως «αίολη»
( με αι ), γιατί κατά την άποψη σας είναι η ορθή και όπως ισχυρίζεσθε αυτό το γνω-ρίζουν και οι έχοντες στοιχειώδη μόρφωση.
Επειδή επιθυμούμε να πληροφορήσουμε τους αναγνώστες σας περί αυτού, θα μας επιτρέψετε να ανατρέξουμε σε κάποια λεξικά για να μάθουμε
την σημασίαν των λέξεων «αίολος» και « έωλη».
Α/α. - Η λέξη «Αίολος» , κύριον όνομα και τονίζεται προπαροξυτόνως .
Ο Αίολος : Ο ταμίας των ανέμων κλπ.
Η λέξη «αιόλος», ( επιθετικώς ), τονίζεται παροξυτόνως.
« αιόλος», (επιθετικώς) : Ο ποικίλος, ο ταχύς, ο ευκίνητος . < Από το ρ. αιόλλω- αιόλλειν : Απλώς κινείν , ποικίλως και πυκνώς και ταχέως στρέφειν και κινείν >.
Παράδειγμα : αιόλος άνθρωπος ,( επιθετικώς ) : Ο ποικίλος και πανούργος.
Αυτά από το λεξικό του Ευσταθίου Αρχιεπισκόπου Θεσ/κης ( 12ος μ.Χ. αιών) .
Α/β΄ - Άλλο παράδειγμα από το μέγα ετυμολογικόν λεξικόν :
αιόλος όφις ( επιθετικώς ) : Ο κατάστικτος και ποικίλος ( παρά το αιόλειν = κινείν ) .
Α/γ΄ . – Έτερον από το λεξικόν του Ησυχίου Αλεξανδρέως - 5ος μ.Χ αιών .
αιόλα (επιθετικώς) : ποικίλα , ταχέα.
αιόλη νύξ ήτοι μέλαινα, ποικίλη διά τα άστρα.
Α/δ΄.– Από το λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης, LIDDELL - SCOTT (Επιτομή) :
αιόλος, -η, -ον α. - Ι : Αυτός που κινείται με ταχύτητα, λέγεται για σφήκες και φίδια.
ΙΙ.- Ευμετάβλητος στο χρώμα – και την ερμηνείαν εύχρηστος,
βολικός.
ΙΙΙ.-(Μεταφορικώς) : 1.– Ευμετάβλητος, μεταβλητός, μεταθετός, ευκί-
νητος, άστατος.
2. – Μεταβλητός, δόλιος, πανούργος, πονηρός.
β΄. -1. Ως κύριον όνομα ( προπαροξυτόνως)
Αίολος, ο θεός των ανέμων.
Β΄.1. - Ας έλθουμε εις την επίμαχη λέξη, «έωλη», την οποίαν αντικαθιστάτε
ως εσφαλμένη κατά την άποψή σας.
Έωλος ( αεί δασέως ) : ο Χθεσινός.
Έωλον : Το χθεσινόν, το λιτόν, μάταιον, ψυχρόν, ανωφελές, ανίσχυρον.
Εωλοκρασία : Η χθεσινή μέθη .
Αυτά από το μέγα ετυμολογικόν λεξικόν.
Β΄. – 2. Από το λεξικόν του Ευσταθίου Θεσ/κης έχουμε :
Εωλοκρασία : Η χθεσινή κράσις, το λείψανον.
Β΄. - 3. Έωλον ( αεί δασέως ): εχθεσινόν, ψυχρόν. ( Λεξικόν Ησυχίου Αλεξανδρέως -
5ος μ.Χ. αιών ) .
Β΄ . - 4. Εωλοκρασία : Το χθιζόν βρώμα.
Έωλον, ( αεί δασέως) : Εχθεσινόν, ψυχρόν, μάταιον, ανωφελές, ανίσχυρον.
Έωλον : Το μη πρόσφατον. (Λεξικόν Φωτίου, Πατριάρχου – 9ος μ.Χ αιών ) .
Β΄. -5. Από το λεξικόν LΙDDELL – SCOTT ( επιτομή ) :
α. - Εωλοκρασία : Μείγμα από τρυγία και κατακάθια μούστου.
β΄. – Μεταφορικώς :
1. - Έωλος , - ον : Παλιός, χθεσινός, μπαγιάτικος, ( Λουκιανός ).
2. – Για ενέργειες, καταστάσεις :
Έωλος : παλιός απηρχαιομένος, σκουριασμένος. ( Δημοσθένης).
Σήμερον, συνηθίζεται η φράση : « αφήστε τα σάπια ».
3. – Για ανθρώπους :
Έωλος : βραδύς άτολμος, ( Πλούταρχος ).
Γ΄ - Απόφαση Οικουμενικής Συνόδου :
« Τα κατά της συνόδου έωλα ». –
Η λέξη «έωλα» : ανίσχυρα, αστήρικτα, δόλια, σκουριασμένα - σάπια .
Μετά απ’ όλα αυτά, όπως αντιλαμβάνεσθε, η προτεινομένη εκ μέρους σας φράση [«αίολη» την χρηματοδότηση ] δεν ευσταθή, ως εσφαλμένη και τούτο , διότι δεν υπάρχει εις την ελληνικήν παρομοία λέξη (επίθετον –προπαροξυτόνως χρησιμοποιού-μενον). Το χρησιμοποιούμενον εις την φράση σας επίθετον είναι νόθον. Ενδεχομένως επενοήθη από επιδόξους, καινοφανείς γλωσσοπλάστες, αλλά παραμένει βαρβαρισμός. Ίσως οι Ρωμαίοι να συνεχώρουν τα τοιαύτα ολισθήματα εις τους Γραικύλους .
Ευχαριστώ δια την φιλοξενίαν .
Σέρραι 31/10/2007
Δεδελούδης Ελευθέριος
Φιλόλογος.
Αναδημοσίευση από "Ε.Β." Νοέμβριος 2007
Διαβάστε επίσης:
- Φυλακές Νιγρίτας: 40 υπάλληλοι για 840 κρατουμένους - Κρούει τον κώδωνα κινδύνου η Ένωση Υπαλλήλων Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει η Ένωση Υπαλλήλων του Σωφρονιστικού Καταστήματος Νιγρίτας – πέντε μήνες μετά την αιματηρή συμπλοκή της 3ης Μαΐου 2026 με τρ...
- Λευκή Νύχτα στις Σέρρες - Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 Μοναδικές προσφορές, ελκυστικές εκπτώσεις και εορταστικό κλίμα υπόσχεται ο Εμπορικός Σύλλογος Σερρών στη «Λευκή Νύχτα» την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου. Η φετινή εκδήλ...
- Το ΤΕΦΑΑ Σερρών υποδέχεται 120 πρωτοετείς φοιτητές Με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και διάχυτη αισιοδοξία ξεκινά η νέα ακαδημαϊκή χρονιά για το Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ) Σερρών του Αριστ...
- Διεκόπη η δίκη για την υπόθεση του 41 ετών Αλβανού που απέδρασε κατά τη μεταγωγή του στο Νοσοκομείο Σερρών Στο ακροατήριο του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης εισήχθη το πρωί της Δευτέρας η υπόθεση για την οποία είχε προφυλακιστεί ο 41 ετών Αλβανός που α...
- «Έπεσε η αυλαία» της SEREXPO 2026 με θετικό αποτύπωμα και σημαντική συμμετοχή «Αυλαία» έριξε το κορυφαίο επιχειρηματικό γεγονός του Νομού Σερρών. Μετά την επετειακή περσινή διοργάνωση. Η SEREXPO 2026 άνοιξε έναν νέο κύκλο και κατάφε...
- 3,3 εκατ. ευρώ διεκδικεί από τον Δήμο Σερρών η οικογένεια του μικρού Βασίλη Στο συνολικό ποσό των 3,3 εκατομμυρίων ευρώ ανέρχεται η χρηματική αποζημίωση που διεκδικεί πλέον δικαστικά από τον Δήμο Σερρών η οικογένεια του μικρού Βασίλη, ο...
- Νέα επεισόδια στη δομή Σιντικής - Πέταξαν πέτρες σε αστυνομικούς, φθορές σε 2 οχήματα της ΕΛΑΣ και στην περίφραξη Νέα επεισόδια και ένταση σημειώθηκαν αργά το βράδυ της Τρίτης λίγο ώρα μετά τις 11 στην Κλειστή Δομή στο ΚΛΕΙΔΙ στη Σιντική. Οι πληροφορίες λένε πως μια ο...
- Επτά ακόμη οικισμοί απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ στο Νομό Σερρών Επτά ακόμη οικισμοί της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών προβλέπεται να προστεθούν από το 2027 στο καθεστώς πλήρους απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία,...
