Κορυφώνεται το ενδιαφέρον στο νομό Σερρών – Πώς θα κατανεμηθούν οι έδρες

Κορυφώνεται το ενδιαφέρον εν όψει των μεθαυριανών εκλογών, τόσο σε σχέση με το πρώτο κόμμα, όσο και με το ποια κόμματα θα μπουν τελικά στη Βουλή. Σε τοπικό επίπεδο, το ενδιαφέρον στρέφεται εξ ίσου (αν όχι περισσότερο) στην κατανομή των εδρών, με τον εκλογικό νόμο να δίνει ελπίδες σε όλα τα κόμματα που θα καταφέρουν να είναι στη Βουλή.

Οι έδρες των Σερρών, την Κυριακή

Μπορεί το δίπολο ΣΥΡΙΖΑ – ΝΔ να κυριαρχεί επικοινωνιακά, αναφορικά με τον κορμό της επόμενης κυβέρνησης, όμως ιδιαίτερο τοπικό ενδιαφέρον προσλαμβάνει η κατανομή των εδρών την Κυριακή.
Στο νομό Σερρών, οι έξι πλέον έδρες (από τον περασμένο Ιανουάριο) συνθέτουν ένα «παζλ» κατά βάση πολυσυλλεκτικό, χωρίς όμως αυτό να συνιστά απαράβατο κανόνα.

Ο νόμος Παυλόπουλου

Σύμφωνα με το νόμο «Παυλόπουλου» (3231/2004) ισχύουν τα παρακάτω:
Για να εισέλθει ένας συνδυασμός (κόμμα, συνασπισμός κομμάτων ή μεμονωμένος υποψήφιος) στο Κοινοβούλιο, πρέπει να λάβει ποσοστό τουλάχιστον 3% επί των εγκύρων ψηφοδελτίων της επικράτειας (Άρθρο 5 του νόμου). Στα έγκυρα δε συμπεριλαμβάνονται τα λευκά ψηφοδέλτια.
Οι 250 από τις 300 έδρες διανέμονται βάσει απλής αναλογικής, με εκλογικό μέτρο το κλάσμα {άθροισμα ψήφων όσων ξεπέρασαν το 3%}/ 250. Για να καθορισθεί ο αριθμός των εδρών που λαμβάνει κάθε συνδυασμός, γίνεται η διαίρεση {ψήφοι συνδυασμού}/{εκλογικό μέτρο}, με το πηλίκο στρογγυλοποιημένο στον προηγούμενο ακέραιο (πχ εάν προκύπτει 95,9 ο συνδυασμός κερδίζει 95 έδρες). Εάν στο τέλος της διανομής μένουν αδιάθετες έδρες λόγω των στρογγυλοποιήσεων, αυτές παραχωρούνται στους συνδυασμούς με τα μεγαλύτερα υπόλοιπα από την παραπάνω διαίρεση. Με βάση αυτόν τον υπολογισμό κατανέμονται και οι έδρες των βουλευτών επικρατείας.
Οι υπόλοιπες 40 50 έδρες παραχωρούνται στον πρώτο συνδυασμό, ανεξάρτητα από το ποσοστό του ή τη διαφορά του από το δεύτερο. Η διάταξη αυτή, η οποία είναι στοιχείο πλειοψηφικού συστήματος, έγινε με το αιτιολογικό ότι επιτρέπει τη δημιουργία σταθερής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Έτσι, για να αποκτήσει ένα κόμμα την απόλυτη πλειοψηφία των 151 εδρών στο Κοινοβούλιο, δεδομένου ότι είναι πρώτο σε ψήφους και θα εισπράξει τις 40 50 έδρες, πρέπει να πάρει τουλάχιστον άλλες 111 101 από τις 260 250 έδρες που κατανέμονται με την απλή αναλογική. Άρα χρειάζεται ένα ποσοστό 42.69% 40.5% (111/260 101/250) επί του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων των κομμάτων που δικαιούνται έδρες, δηλαδή των κομμάτων που έχουν ποσοστό μεγαλύτερο από το όριο του 3%. Έτσι, όσο το άθροισμα των ποσοστών των κομμάτων που βρίσκονται κάτω από το 3% αυξάνεται, τόσο μειώνεται το ποσοστό που απαιτείται να λάβει το πρώτο κόμμα, ώστε να αποκτήσει αυτοδυναμία. Στις εθνικές εκλογές του 2007 το άθροισμα των ποσοστών των κομμάτων κάτω από 3% ήτανε 3.08%. Έτσι το ποσοστό που απαιτούνταν για να λάβει το πρώτο κόμμα οπωσδήποτε (δηλαδή χωρίς τη χρήση υπολοίπου) 111+40=151 έδρες ήτανε 41.37%. Το πρώτο κόμμα σε εκείνες τις εκλογές έλαβε 41.83% και 112+40=152 έδρες. Με βάση αυτόν τον υπολογισμό βρίσκεται το πόσες έδρες δικαιούται ένας συνδυασμός σε όλη την επικράτεια, όχι όμως και ποιες.
Η κατανομή των συγκεκριμένων εδρών σε κάθε εκλογική περιφέρεια είναι πιο περίπλοκη διαδικασία. Για τον καθορισμό του εκλογικού μέτρου (του αριθμού ψήφων που αντιστοιχούν σε μια έδρα), λαμβάνεται ως βάση, σε αντίθεση με την προηγούμενη διαδικασία, το σύνολο των εγκύρων ψηφοδελτίων που έλαβαν όλοι ανεξαιρέτως οι συνδυασμοί στην οικεία εκλογική περιφέρεια, ανεξάρτητα από το αν ξεπέρασαν το όριο του 3%. Το σύνολο των ψήφων αυτών (χωρίς τα άκυρα και τα λευκά) διά τον αριθμό των εδρών που αναλογούν στην περιφέρεια αυτήν δίνει το εκλογικό μέτρο της συγκεκριμένης εκλογικής περιφέρειας. Έτσι κάθε περιφέρεια έχει το δικό της εκλογικό μέτρο. Το σύνολο των εγκύρων ψηφοδελτίων που έλαβε ένας συνδυασμός σε μια εκλογική περιφέρεια διαιρούμενο με το εκλογικό μέτρο δίνει τον αριθμό των εδρών που λαμβάνει ο συνδυασμός στην εκλογική περιφέρεια αυτήν. Όπως και στη διαδικασία για όλη την επικράτεια, κατά την πρώτη κατανομή λαμβάνεται υπ’ όψιν μόνο το ακέραιο μέρος του πηλίκου (3,98 = 3 έδρες). Το υπόλοιπο όμως, σε αντίθεση με τη διαδικασία για όλη την επικράτεια, δεν κατανέμεται αμέσως με βάση το δεκαδικό μέρος, αλλά οι έδρες που απομένουν λογίζονται ως αδιάθετες και ακολουθείται άλλη διαδικασία. Για τη διάθεση των αδιάθετων εδρών λαμβάνεται υπόψιν πλέον ο αριθμός των εδρών που δικαιούται ο κάθε συνδυασμός σε όλη την επικράτεια με βάση την πρώτη διαδικασία. Σε αυτό το στάδιο λαμβάνει και το πρώτο κόμμα τις 40 επιπλέον έδρες που του αναλογούν. Οι υπολειπόμενες αυτές έδρες, ώσπου να συμπληρωθεί ο αριθμός των εδρών που δικαιούται να λάβει το κόμμα σε όλη την επικράτεια, τού δίνονται στις περιφέρειες όπου έχει μεγαλύτερο υπόλοιπο ψήφων (μεγαλύτερο δεκαδικό μέρος στο πηλίκο της διαίρεσης σε κάθε εκλογική περιφέρεια).

Οι σερραϊκές έδρες

Κατά συνέπεια, το μπόνους των πενήντα εδρών και η αδυναμία των κομμάτων –πλην ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ- να κερδίσουν έδρα από την πρώτη κατανομή (θα ήθελαν το 1/6 των έγκυρων ψηφοδελτίων για να συμβεί κάτι τέτοιο) καθιστά δυσεπίλυτο τον γρίφο της επόμενης ημέρας.
Άλλωστε στις πρόσφατες εκλογές, οι έδρες είχαν αλλάξει «χέρια» δύο φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αρχικά η κατανομή έδινε έδρα στους Κώστας Καραμανλή, Φωτεινή Αραμπατζή (ΝΔ), Αφροδίτη Σταμπουλή (ΣΥΡΙΖΑ), Φιλιώ Σαραντίδου (ΚΚΕ), Μαρία Κόλλια – Τσαρουχά (ΑΝΕΛ) και Μιχάλη Τζελέπη (ΠΑΣΟΚ).
Στη συνέχεια όμως, η έδρα του ΚΚΕ μεταφέρθηκε στο Ποτάμι (Αλέξανδρος Χατζηδημητρίου) κι εκείνη του ΠΑΣΟΚ στη Χρυσή Αυγή (Αρτέμης Ματθαιόπουλος).
Αυτή την Κυριακή, η κατανομή του περασμένου Ιανουαρίου σε πρώτη ανάγνωση, φαίνεται ως λογική αφετηρία. Αν όμως, επαληθευθούν στην κάλπη οι αλλαγές που δείχνουν οι δημοσκοπήσεις στα ποσοστά των κομμάτων, αυτό μπορεί να καταρριφθεί και τελικά να οδηγηθούμε σε …εκπλήξεις.
Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο θα παίξει το ποιο κόμμα θα είναι πρώτο πανελλαδικά, διότι εάν είναι η Νέα Δημοκρατία, το συν 50 των εδρών πιθανότατα θα δώσει τρίτη έδρα (Μενέλαος Βλάχβεης). Εάν είναι ο ΣΥΡΙΖΑ, η δεύτερη έδρα (Λευτέρης Αβραμάκης) θα «παιχτεί» ανάλογα με το συνολικό αριθμό των εδρών στην επικράτεια, αλλά και το ποσοστό, πέραν του 16,66% στο νομό Σερρών.
Αντίστοιχα, στα άλλα κόμματα, οι Αρτέμης Ματθαιόπουλος, Αλέξανδρος Χατζηδημητρίου και Μαρία Κόλλια – Τσαρουχά στοχεύουν στην επανεκλογή τους, στη διατήρηση δηλαδή της έδρας. Αντιθέτως, οι Φιλιώ Σαραντίδου (ΚΚΕ), Μιχάλης Τζελέπης (ΠΑΣΟΚ), Γιώργος Καπανταίδης (ΛΑΕ) και Τάσος Μεγαλομύστακας (Ένωση Κεντρώων), ως επικεφαλής των συνδυασμών τους, ευελπιστούν στην ανατροπή.

Γρηγόρης Θωματίκος