Ο τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού

ΠΕΜΠΤΗ ΣΤΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΧΑΪΔΩ ΣΚΑΝΔΥΛΑ
Μερικές φορές δε χρειάζεται παρά ένας τρελός για να βροντοφωνάξει την αλήθεια, για να ξεμπροστιάσει ένα ολόκληρο σύστημα, ακόμη κι αν πρόκειται για σύστημα εξουσίας. Γραμμένη στην Ιταλία του '70, η κωμωδία του Ντάριο Φο «Ο τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού» που ανεβάζει ο Σπύρος Παπαδόπουλος στο Ανοιχτό Θέατρο του ΤΕΙ Σερρών αύριο Πέμπτη 7 Ιουλίου μοιάζει να αναφέρεται στην Ελλάδα του σήμερα. Ο δημοφιλής ηθοποιός, ο οποίος έκανε και τη σκηνοθεσία, μιλά για την παράσταση και τα διάφορα παιχνίδια εξουσίας που παραμένουν εν πολλοίς ίδια.
«Η παράσταση βασίζεται σε ένα πραγματικό γεγονός. Ο Ντάριο Φο πήρε, λοιπόν, αυτό το πραγματικό γεγονός και έχτισε πάνω σε αυτό μία εκπληκτική κωμωδία. Μία κωμωδία η οποία προκαλεί αβίαστα το γέλιο αλλά σε βάζει και στη σκέψη ότι τελικά μπορεί να γελάς ο ίδιος με τα χάλια σου! Γιατί δεν αλλάζει ποτέ η εξουσία, εμείς αλλάζουμε», εξηγεί ο Σπύρος Παπαδόπουλος.
Επιστρέφετε σε ένα έργο στο οποίο είχατε ξαναπαίξει πριν από χρόνια. Τώρα το σκηνοθετείτε και πρωταγωνιστείτε σε αυτό. Τι έχει αλλάξει από τότε;
Να σου πω την αλήθεια δε θυμόμουν πολύ το έργο. Τότε, βέβαια, είχα παίξει και το μικρότερο ρόλο. Το θυμήθηκα, όμως, γιατί κάτι μου έκανε με την εποχή. Όταν το πήρα στα χέρια μου και το ξαναδιάβασα, είδα ότι -κατά την ταπεινή μου γνώμη- δεν πολυάντεχε το κείμενο. Αποφάσισα, λοιπόν, να παρέμβω και αν προκύψει κάτι ενδιαφέρον τότε να το ανεβάσω. Το έργο αναφέρεται σε μια άλλη εποχή. Τότε παιζόταν στα εργοστάσια. Ήταν άλλη η χημεία, άλλη η θερμοκρασία. Με σύνθημα την υψωμένη γροθιά. Από τότε υποχώρησαν αυτά τα πράγματα και το έργο σήμερα χρειαζόταν, κατά τη γνώμη μου, μεγαλύτερη οικονομία και να είναι περισσότερο υπαινικτικό παρά κυριολεκτικό. Έτσι και έγινε.
Αν έπρεπε να απομονώσετε μία ατάκα, μία φράση από τα λόγια του τρελού στην παράσταση, που τελικά κατορθώνει να «αποδομήσει», να διαλύσει την Αστυνομία, ποια θα ήταν αυτή;
Κάποια στιγμή ο τρελός απευθύνεται στους αστυνομικούς και μιλά για τους πολιτικούς: «Αυτό κάνουν οι πολιτικοί: σας χρησιμοποιούν σαν παιχνιδάκι τους. Ασχολείται όλος ο κόσμος με την υπόθεση του αναρχικού. Αυτοί μέσα στην αναμπουμπούλα περνούν τα μέτρα. Αλλά κάποια στιγμή κάποιος πρέπει να την πληρώσει. Γιατί στο μεταξύ ο κόσμος απαιτεί να πέσουν κάποια κεφάλια». Και αυτά δεν είναι άλλα από των αστυνομικών. Σαν να τους λέει, λοιπόν, ότι και οι αστυνομικοί μέρος του παιχνιδιού, μέρος του μηχανισμού είναι κι ας νομίζουν ότι ασκούν εξουσία. Ένα μέρος της μηχανής του κιμά που μας περνά όλους.
Είναι, τελικά, κατά τη γνώμη σας, τόσο εύθραυστο ένα σύστημα εξουσίας, ώστε ένας απλός τρελός να μπορεί να το... κατατροπώσει; Ή είναι αυτό που λέει ο θυμόσοφος λαός ότι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια;
Και αυτό είναι. Ήταν εμπνευσμένο το εύρημα του Ντάριο Φο να βάλει έναν τρελό να διαλύει ολόκληρη την Αστυνομία μέσα σε μιάμιση ώρα. Τους κάνει μπάχαλο σε πραγματικό χρόνο μιάμισης ώρας, όχι θεατρικό. Και το κάνει αυτό με τόσο πειστικό τρόπο – πραγματικά τρομοκρατεί τους αστυνομικούς και αυτό περνά στο κοινό, πείθει τους θεατές ότι είναι δυνατόν. Μέσα στον τρόμο τους οι αστυνομικοί φτάνουν να τραγουδούν το «pantiera rossa», χωρίς να φαίνεται υπερβολικό.
Θεωρείτε ότι σε αυτήν τη συγκυρία για τη χώρα μας, ένας καλλιτέχνης οφείλει να επιλέγει έργα που έχουν να πουν κάτι παραπάνω από το να προσφέρουν απλή διασκέδαση ή να χαρίζουν γέλιο;
Δεν πιστεύω ότι υπάρχει κάποιος γνώμονας ή κανόνας. Ναι, άνθρωποι που έχουν μία ευαισθησία κοινωνικοπολιτική μπορούν να κάνουν αντίστοιχες επιλογές. Από την άλλη, δεν πιστεύω ότι αυτό που λέμε στρατευμένο θέατρο είναι αποδοτικό. Απλά νομίζω ότι σημασία έχει η στάση του κάθε καλλιτέχνη, η οποία φαίνεται και στις επιλογές του αλλά και στον τρόπο δουλειάς του, τη στάση ζωής του... Θέλω να πω ότι μπορεί κάποιος να επιλέξει ένα πολιτικό έργο και να το κάνει άσχημα. Ενώ, από την άλλη, μπορεί μέσα από ένα έργο του Σακελλάριου, για παράδειγμα, να κάνεις μία εκπληκτική παράσταση και να περάσεις ορισμένα πράγματα μέσα από αυτήν.
Αλήθεια, πιστεύετε ότι έχουμε στην Ελλάδα σήμερα τόσο δυνατά έργα ή συγγραφείς που θα μπορούσαν να εμπνευστούν από το σήμερα και να δημιουργήσουν ανάλογα;
Φοβάμαι πως όχι. Είναι κάτι που το ψάχνουμε. Όχι ότι δεν υπάρχουν εκλάμψεις κατά καιρούς αλλά μέχρι εκεί. Θα γίνει... Πιστεύω ότι ψήνεται... Τώρα που έχει υποχωρήσει πολύ και η τηλεόραση, πιστεύω πως άνθρωποι δημιουργικοί που ασχολούνταν με άλλα είδη γραφής θα στραφούν και στο θέατρο.
Αισθάνεστε αγωνία για το μέλλον ή είστε αισιόδοξος;
Είμαι φύσει αισιόδοξος, αλλά με όλα αυτά που ζούμε σήμερα θα ήταν αφέλεια να πλημμυρίζω και από αισιοδοξία... Παραμένω αισιόδοξος στο βαθμό που πιστεύω ότι μπορούμε να παλέψουμε και να καταφέρουμε πράγματα μέσα στις δυσκολίες που βιώνουμε. Μερικές φορές η δυσκολία είναι και καλός σύμβουλος. Και όλη η πρότερη κατάσταση της ευκολίας και του βολέματος έφερε πολλά δεινά. Η κρίση είναι πρωτίστως πολιτιστική κι έπειτα οικονομική.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Μετάφραση: Άννα Βαρβαρέσου
Σκηνοθεσία: Σπύρος Παπαδόπουλος
Β.Σκηνοθέτης: Αργύρης Παυλίδης
Σκηνικά- Κοστούμια: Σάββας Πασχαλίδης
Μουσική & τραγούδια της παράστασης: Κίτρινα ποδήλατα
Φωτισμοί: Ανδρέας Μπέλλης
Ειδικά Εφέ: Αδελφοί Αλαχούζοι

ΠΑΙΖΟΥΝ:
Σπύρος Παπαδόπουλος, Χρήστος Μπίρος, Τάσος Γιαννόπουλος,
Αλέξανδρος Καλπακίδης, Στέλιος Πέτσος, Νικολέτα Κοτσαηλίδου
ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ: 21:15