Δεσποζόμενα και αδέσποτα ζώα συντροφιάς στον αστικό ιστό. Βλαπτική δράση του γαυγίσματος στον άνθρωπο. Ανεύθυνοι κάτοχοι ζώων συντροφιάς. Ολιγωρούσα δημοτική αρχή.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε να λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις ένα ιδιαίτερα ενοχλητικό φαινόμενο, αυτό του ανεξέλεγκτου και απρόβλεπτου γαβγίσματος των ζώων συντροφιάς. Πρόκειται για μια ιδιάζουσα πηγή θορύβου που απαντάται σε κάθε γωνιά του αστικού ιστού και καθιστά τα σκυλιά ως τα ενοχλητικότερα ζώα συντροφιάς. Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως το συνεχές και αναίτιογάβγισμαανεκπαίδευτων ζώων αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά των τριτοκοσμικών κοινωνιών. Πρόκειται για τον απόλυτο παραλογισμό, την πλέον "σύγχρονη" ατιμώρητη, αντικοινωνική συμπεριφορά, που χτυπάει κατευθείαν στο μαλακό υπογάστριο του χώρου υπεράσπισης της πνευματικής ηρεμίας του ανθρώπου, την οικία του.

Συμφώνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας αλλά και πολυάριθμες επιστημονικές μελέτες έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά η βλαπτική δράση του θορύβου στον άνθρωπο. Η έκθεση στο γάβγισμα, όπως και σε κάθε άλλη μόνιμη πηγή θορύβου, προκαλεί βλάβες στο νευρικό, κυκλοφοριακό, γαστρεντερικό και ενδοκρινικό σύστημα καθώς επίσης και στον ψυχισμό του ανθρώπου. Επίσης, προκαλεί σωματική κόπωση, εμφάνιση πονοκεφάλων και ημικρανιών και συναισθημάτων όπως ανησυχία και αβεβαιότητα. Αναφέρονται επίσης διαταραχές στην πέψη, τον ύπνο, τη συμπεριφορά, ταχυκαρδία, άγχος, υπερένταση, υπέρταση, εκνευρισμός, και αισθήματα δυσφορίας, ακόμη και κατάθλιψη.

Δυστυχώς, στην απαίδευτη κοινωνία μας δεν έχει γίνει πλήρως αντιληπτό πως η κατοικία αποτελεί καταφύγιο ηρεμίας του ανθρώπου και πως από τη στιγμή που ο ήχος του γαβγίσματος του σκύλου διαπερνάει τους τοίχους της όμορης κατοικίας και εισχωρεί στον προσωπικό χώρο ενός ατόμου, παραβιάζεται η ατομική του ελευθερία και πλήττεται το αναφαίρετο δικαίωμά του να ζει σε ένα ήρεμο περιβάλλον.
Η αναίτια και συνεχής ηχορύπανση που προκαλούν τα κατά τα άλλα συμπαθή τετράποδα δεν είναι απλά ενοχλητική αλλά ιδιαιτέρως βλαβερή, όπως και κάθε άλλη μόνιμη πηγή θορύβου παρόμοιας συχνότητας.

Ένας και μόνο σκύλος ανά γειτονιά, όταν ανήκει σε μη ευαισθητοποιημένο ιδιοκτήτη, είναι υπεραρκετός ώστε να επιβαρύνει τις ζωές αρκετών δεκάδων πολιτών. Επιπλέον, εκτός από τη φασαρία που γίνεται όταν εμφανιστεί διερχόμενος σκύλος στα πέριξ, έχουμε και εκείνους που ουρλιάζουν όλη μέρα και όλη νύχτα συνήθως επειδή το αφεντικό τους λείπει ή τους έκλεισε απ' έξω.
Οι περίοικοι καταλήγουν όμηροι των κοινωνικά ανεύθυνων ατόμων μέσα στο ίδιο τους το σπίτι. Πολλές φορές μάλιστα υπομένουν με στωικότητα και παθητικότητα τα γαβγίσματα γιατί δεν επιθυμούν να εμπλακούν σε διαμάχη με τους κατόχους των σκυλιών.
Είναι πολύ σημαντικό να μη γαβγίζει ποτέ το ζώο συντροφιάς με το παραμικρό ερέθισμα. Αν κάποιος είναι υπεύθυνος ιδιοκτήτης φροντίζει το σκυλί του να έχει την απαραίτητη πνευματική και σωματική εκτόνωση ώστε να μη γαβγίζει άσκοπα, ακόμη και για το καλό του ίδιου του σκύλου. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο όταν οι ιδιοκτήτες τους ξέρουν πώς να τους φέρονται και φυσικά σέβονται τους γείτονές τους. Ο κάτοχος ζώου οφείλει να το περιποιείται και να διασφαλίζει ότι δε θα ενοχλεί τον περίγυρο.

Ο σεβασμός, δυστυχώς, πολλές φορές για να εμπεδωθεί απαιτεί σοβαρά χρηματικά πρόστιμα για ό,τι σχετίζεται με το ζώο και όχι μόνο για το γάβγισμα. Η καταστολή αν και φαντάζει ως η έσχατη λύση δεν πρέπει να αποκλειστεί όταν σημαντικό μέρος των συμπολιτών μας δεν έχουν την αίσθηση του "σωστού" και του "λάθους" και παραβλέπουν τα δικαιώματα, τις επιθυμίες και τα συναισθήματα των άλλων. 
Πολλές φορές πρόκειται για ιδιόρρυθμα άτομα που «κρέμονται» από τα 24ωρα ουρλιαχτά των σκύλων τους σαν την τελευταία τους ελπίδα να δημιουργήσουν στον εαυτό τους και στους γύρω τους την ψευδαίσθηση ότι έχουν κάποια υπόσταση, με τη λογική του "ενοχλώ άρα υπάρχω".
Έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο κάποιοι εξ αυτών πονηρά σκεπτόμενοι να προσέχουν κατά τις ώρες κοινής ησυχίας αλλά τις υπόλοιπες να "μεγαλουργούν" ενοχλώντας, έχοντας την πεποίθηση πως τις ώρες που δε θεωρούνται "κοινής ησυχίας" μπορούν τα σκυλιά να ενοχλούν ασύδοτα.
Η εκπαίδευση των ιδιοκτητών ζώων συντροφιάς αναφορικά με τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η κατοχή ζώου συντροφιάς είναι επιβεβλημένη ώστε να μπορέσουν να κατανοήσει τα εντελώς απαραίτητα. Πολλοί κάτοχοι σκυλιών σήμερα δεν τα εκπαιδεύουν και τα εγκαταλείπουν ουσιαστικά έγκλειστα σε χώρο όχι μεγαλύτερο από τα στενά μπαλκόνια των κατοικιών τους. Ως αποτέλεσμα είτε απερισκεψίας είτε ελλιπούς γνώσης του νόμου, αδυνατούν να κατανοήσουν το μέγεθος του προβλήματος που δημιουργούν.

Παρόλο που το γάβγισμα είναι ένα φυσιολογικό μέσο επικοινωνίας, όταν είναι υπερβολικό, μπορεί να αποτελέσει σοβαρή εστία ενόχλησης για τους γείτονες. Το γάβγισμα για την παρεμπόδιση διερχομένων στην ιδιοκτησία του ιδιοκτήτη είναι θεμιτό αν υπάρχει περιστασιακή είσοδος ανθρώπων στον κήπο. Όμως, αν άνθρωποι περνάνε συνέχεια έξω από το σπίτι και ο σκύλος γαβγίζει σε όλους αυτούς, αποτελεί σοβαρή εστία ενόχλησης. Πολλές φορές το σκυλί αναπτύσσει μια φαντασίωση και γαβγίζει γενικά κι όχι για κάτι συγκεκριμένο, απλά και μόνο για να λάβει κάποια ανταπόκριση από το αφεντικό του.
Ο κύριος λόγος που τα σκυλιά γαβγίζουν υπερβολικά σε οποιοδήποτε άτομο προσπαθήσει περάσει από την περιοχή τους, είναι το γεγονός ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους πάλι απομακρύνονται. Ο σκύλος δεν κατανοεί ότι δεν ήθελαν να μπουν μέσα στον χώρο του, απλά νομίζει ότι κατάφερε να τους τρέψει σε φυγή με επιτυχία. Οι ιδιοκτήτες σκύλων συχνά δέχονται παρατηρήσεις από τις αρχές επειδή τα σκυλιά τους, γαβγίζουν ασταμάτητα όταν μένουν μόνα τους. Αυτά τα σκυλιά προσπαθούνε να φωνάξουν τους ιδιοκτήτες τους να ξανάρθουν σπίτι, αλλά επειδή τελικά όντως επιστρέφουν σπίτι, ο σκύλος νομίζει ότι το γάβγισμα έφερε αποτέλεσμα κι έτσι γαβγίζει με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα την επόμενη φορά.
Το να αλυχτάει ο σκύλος (υπερφωνία-υπερβολικό γαύγισμα), αποτελεί πρόβλημα συμπεριφοράς. Τα ζώα είναι ζωντανοί οργανισμοί που όπως και ο άνθρωπος έχουν έμφυτη την ανάγκη για ελευθερία. Όταν τα ζώα φυλακίζονται από τους ανθρώπους προκαλούνται προβλήματα στην ψυχολογική τους κατάσταση με αποτέλεσμα και αυτά με τη σειρά τους να παραπονιούνται, πχ. γαβγίζοντας συνεχώς, γρυλίζοντας με παράπονο ή ακόμα και κλαίγοντας (παθητική κακοποίηση ζώου).

Επιβάλλεται να γίνει κατανοητό από το νομοθέτη πως οι πόλεις είναι πρωτίστως για τους ανθρώπους και  να εφαρμοστεί ένα νέο αυστηρότερο νομοθετικό πλαίσιο ώστε η αστυνομία να έχει το δικαίωμα να επιβάλλει πρόστιμα άμεσα σε όσους ενοχλούν με τα σκυλιά τους τον περίγυρο καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Ο απώτερος σκοπός τον νόμων και κανονισμών είναι η ομαλή λειτουργία της ανθρώπινης κοινωνίας για την συντήρηση και εξέλιξη του βιοτικού μας επιπέδου. Οι νόμοι περί προστασίας ζώων και φύσης γενικότερα πρέπει να αποσκοπούν στην βελτίωση της βιολογικής και συναισθηματικής ανάπτυξης των ανθρώπων. Ο νομοθέτης σήμερα, όπως έχουν τα πράγματα, εμμέσως παίρνει το μέρος των ασυνείδητων πολιτών.
Αλληλένδετο με τα παραπάνω και ιδιαιτέρως ενοχλητικό πρόβλημα που ταλανίζει το Δήμο μας τα τελευταία χρόνια, ως αποτέλεσμα κυρίως ανεγκέφαλων ατόμων που απέκτησαν ζώο συντροφιάς και κάποια στιγμή το μετάνιωσαν και αποφάσισαν να τα εγκαταλείψουν,  που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα και αποτελεσματικά από τη δημοτική αρχή, είναι αυτό τις αποκρουστικής εικόνας των εκατοντάδων αδέσποτων που περιφέρονται εντός της πόλης προς αναζήτηση τροφής.

Παρά τις διαφαινόμενες, και προς τη σωστή κατεύθυνση, προθέσεις του νυν δημάρχου οριστική λύση δεν έχει ακόμη δοθεί στο χρονίζον αυτό ζήτημα. Σε κάθε περίπτωση, επιβάλλεται για λόγους προστασίας των κατοίκων της πόλης να τηρηθεί απαρεγκλίτως ο νόμος που ορίζει πως οι Δήμοι υποχρεούνται να μεριμνούνγια την περισυλλογήκαι τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς και να γίνει σαφές πως ενόχληση οποιαδήποτε φύσης από ταλαιπωρημένα ζώα που κυκλοφορούν ακόμη και σε αγέλες εντός του αστικού ιστού υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής των κατοίκων και αποτελούν εστίες κινδύνου, όχλησης και μόλυνσης.

Τα γενικά χαρακτηριστικά της ηχορύπανσης από γαβγίσματα:

- Υψηλή ένταση θορύβου της τάξεως των 85db, περίπου ισοδύναμη με κουδούνισμα τηλεφώνου, οικιακού κουδουνιού, κίνηση κεντρικού δρόμου σε ώρες αιχμής κλπ.
- Απαντάται σε κάθε γειτονιά. Ακόμα και αν κάποιος επιλέξει ένα σπίτι μακριά από κυκλοφοριακό θόρυβο είναι πολύ δύσκολο να βρει ένα σπίτι στο οποίο δεν ακούγονται γαυγίσματα. Να σημειωθεί πως τα γαβγίσματα είναι διαπεραστικά ακόμα και με μονωμένα παράθυρα.
- Συχνότητα και διάρκεια εμφάνισης απρόβλεπτη και συνεχής. Υπάρχουν γειτονιές που ακούγονται γαβγίσματα καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρα, πολλές φορές και της νύχτας.
-Εκπέμπονται συχνότητες (Hz) οι οποίες είναι ιδιαζόντως ενοχλητικές και επικίνδυνες για την πνευματική και ψυχολογική υγεία του ανθρώπου.
- Σε ένα οικοδομικό τετράγωνο μπορεί να βρίσκεται μεγάλος αριθμός σκύλων - δεσποζόμενων και αδέσποτων- και μόλις γαβγίζει ο ένας να ακολουθούν και οι υπόλοιποι .
- Ένα και μόνο σύντομο γάβγισμα αρκεί για να προκληθεί ανεπιθύμητη αφύπνιση ή να αποσπαστεί η προσοχή.
- Ο πολίτης είναι τελείως ανυπεράσπιστος. Και όλα αυτά σε καθημερινή βάση και σε ακτίνα ενόχλησης αρκετών εκατοντάδων μέτρων.
- Γίνονται αιτία διαπληκτισμών μεταξύ των γειτόνων.

Μέτρα για την αντιμετώπιση της ηχορύπανσης:

- Να έχουν σκύλο μόνο όσοι είναι υπεύθυνοι να τον συντηρούν. Υπάρχουν ανεύθυνοι και αδιάφοροι κάτοχοι σκύλων που αντιμετωπίζουν τα ζώα τους ως παιχνίδι με αποτέλεσμα και ο σκύλος να κακοποιείται από την κακομεταχείριση και ενοχλητικός να γίνεται για τους γείτονες. Αντιθέτως υπάρχουν υπεύθυνοι φιλόζωοι που γνωρίζουν πολύ καλά πώς να διατηρήσουν ένα σκύλο και να δείχνουν σεβασμό προς τους γείτονες.
- Όσοι έχουν σκύλο να παρακολουθούν υποχρεωτικά σεμινάρια και να εκπαιδεύονται τόσο οι ίδιοι όσο και οι σκύλοι τους ώστε να μη γαυγίζουν αναίτια.
- Η πιο απλή και εφαρμόσιμη λύση είναι η επιβολή διατήρησης των σκύλων ως ζώων συντροφιάς αποκλειστικά εντός του σπιτιού και σε κλειστούς χώρους όχι σε αυλές, μπαλκόνια, ακάλυπτους ταράτσες κλπ.
- Σε περίπτωση παρατεταμένης αδιαφορίας του ιδιοκτήτη να κινείται από τις αστυνομικές αρχές η διαδικασία απομάκρυνσης του σκύλου. Να αφαιρούνται άμεσα από του κατόχους -μετά από βάσιμες καταγγελίες- τα σκυλιά που ταλαιπωρούνται πχ μένουν χωρίς τροφή, είναι συνεχώς αλυσοδεμένα ή παρατημένα στα μπαλκόνια και τις ταράτσες, γαβγίζουν ανά πάσα στιγμή, ενώ οι ιδιοκτήτες τους αδιαφορούν.
- Η ηχορύπανση από τα γαβγίσματα να αντιμετωπίζεται ως παράβαση όλο το 24ωρο και όχι μόνο τις ώρες κοινής ησυχίας ώστε να γίνει κατανοητό πως οι υπόλοιπες ώρες της ημέρας δεν είναι ώρες «κοινής ενόχλησης». Άλλωστε οι βλαπτικές επενέργειες στην υγεία του ανθρώπου προκαλούνται ανεξαρτήτως ωρών κοινής ησυχίας
- Να γίνει αντιληπτό πως τα ανεκπαίδευτα σκυλιά δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως φύλακες σπιτιών. Όπως ακριβώς δε θεωρούμε ποτέ αξιόπιστο ένα συναγερμό που κτυπάει συνεχεία, έτσι ακριβώς και ο σκύλος που ανταποκρίνεται γαβγίζοντας σε οποιοδήποτε ερέθισμα από το πρωί μέχρι το βραδύ δεν μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστος φύλακας.

Ενδεικτική Νομοθεσία:

- Σύμφωνα με το άρθρο 8 του Νόμου 4039/2012, Για τα δεσποζόμενα και τα αδέσποτα ζώα συντροφιάς, "Επιτρέπεται η διατήρηση δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς σε κάθε κατοικία. Στις πολυκατοικίες, που αποτελούνται από δύο διαμερίσματα και πάνω, επιτρέπεται η διατήρηση δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς σε κάθε διαμέρισμα με την προϋπόθεση ότι αυτά: α) διαμένουν στο ίδιο διαμέρισμα με τον ιδιοκτήτη τους ή τον κάτοχό τους, β) δεν παραμένουν μόνιμα στις βεράντες ή στους ανοιχτούς χώρους του διαμερίσματος, γ) η παραμονή στα διαμερίσματα πολυκατοικιών τελεί υπό την επιφύλαξη της τήρησης των κανόνων ευζωίας, των υγειονομικών διατάξεων και των αστυνομικών διατάξεων περί κοινής ησυχίας. Επιτρέπεται η διατήρηση ζώων συντροφιάς, που έχουν σημανθεί και καταχωρισθεί νομίμως και φέρουν βιβλιάριο υγείας, στις μονοκατοικίες με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι κανόνες καλής μεταχείρισης και ευζωίας των ζώων, καθώς και οι ισχύουσες υγειονομικές διατάξεις και οι αστυνομικές διατάξεις περί κοινής ησυχίας.
- Σύμφωνα με το άρθρο 9 του παραπάνω Νόμου "Οι Δήμοι υποχρεούνται να μεριμνούν για την περισυλλογή και τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς."
- Σύμφωνα με την υπ’ αριθμόν 3/2006 Αστυνομική διάταξη "η νομοθετική μέριμνα για την προστασία του πολίτη από τη δυσμενή επίδραση της ηχορύπανσης δεν περιορίζεται μόνο στις ώρες κοινής ησυχίας, καθόσον κάποιες εκδηλώσεις κρίνονται αντικειμενικά πρόσφορες να προκαλέσουν τη διατάραξη της πνευματικής ηρεμίας του μέσου ανθρώπου ανεξάρτητα από την οριοθέτησή τους σε συγκεκριμένα χρονικά πλαίσια."  

Σχετική δικαστική απόφαση:
Με απόφασή του το Ειρηνοδικείου Χανίων, επικαλούμενο κίνδυνο βλάβης της υγείας του εναγομένου μετά από κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων, λόγω των υπερβολικών θορύβων που εκπέμπονταν από την οικία του γείτονα από τα συνεχή γαβγίσματα του σκύλου με αποτέλεσμα να επηρεαστεί η ποιότητα της καθημερινής ζωής του, επέβαλε ποινή στον κάτοχο του σκύλου.
Συγκεκριμένα, υποχρέωσε το γείτονα να απομακρύνει τον σκύλο από τον ακάλυπτο χώρο της οικοδομής του, να παραλείπει στο μέλλον κάθε διατάραξη της νομής των αιτούντων στο ακίνητό τους λόγω του θορύβου που προκαλείται από τα γαβγίσματα του σκύλου του και απείλησε τον ιδιοκτήτη του σκύλου με χρηματική ποινή 300 ευρώ και προσωπική κράτηση διάρκειας 20 ημερών, εάν δεν τηρηθούν τα παραπάνω.

Στέφανος Καλλίας
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.